CO-Preventie
Koolstofmonoxide (CO) is een gevaarlijk, onzichtbaar en geurloos gas dat jaarlijks slachtoffers maakt. Omdat je CO niet kan zien of ruiken, wordt het ook wel de stille moordenaar genoemd. Met de juiste preventie en snelle reactie kan je CO-vergiftiging vermijden.
Wat is CO en hoe ontstaat het?
CO ontstaat bij een onvolledige of slechte verbranding van brandstoffen, meestal wanneer er:
onvoldoende zuurstof in de ruimte aanwezig is
een toestel slecht onderhouden of defect is
de afvoer van rookgassen niet goed werkt
CO komt enkel vrij bij toestellen met een vlam, of bij toestellen die werken op gas, hout, kolen, stookolie of petroleum, zoals:
centrale verwarmingsketels
gasgeisers en badgeisers
gaskachels en petroleumkacheltjes
open haarden
draaiende motoren in afgesloten ruimtes
Symptomen en alarmsignalen
Er is risico op CO-vergiftiging (CO-intoxicatie) wanneer één of meerdere van onderstaande signalen optreden:
Meerdere personen krijgen gelijktijdig klachten zoals hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid, duizeligheid, concentratiestoornissen of braakneigingen.
Een gezinslid wordt onwel in een badkamer met een gasgestookt warmwatertoestel.
De klachten treden telkens op op hetzelfde moment, bijvoorbeeld tijdens het douchen, bij het gebruik van een petroleumkachel of bij het verwarmen.
Er is roetafzetting zichtbaar rond gasgeisers, op muren of plafonds.
Er is een abnormaal hoge vochtigheid en veel condensatie in huis.
De vlammen van een toestel zijn geel in plaats van blauw.
De klachten verminderen na verluchten of wanneer je naar buiten gaat.
Neem deze signalen altijd ernstig. CO-vergiftiging kan levensbedreigend zijn.
Wat doen bij vermoeden van CO-vergiftiging?
Bij een vermoeden van CO-vergiftiging is snel en correct handelen cruciaal.
Bescherm jezelf
Ga nooit zomaar een ruimte binnen waar een bewusteloos slachtoffer ligt.
Bel in dat geval onmiddellijk de hulpdiensten.
Gebruik geen schakelaars of open vuur
Gebruik geen lichtschakelaars, telefoon, aansteker of lucifers.
Een hoge CO-concentratie kan ontploffingsgevaar veroorzaken.
Verlucht onmiddellijk
Open ramen en deuren.
Zet indien mogelijk ook garagepoorten open.
Bel 112
Vermeld duidelijk dat het om een mogelijke CO-vergiftiging gaat.
Geef aan of het slachtoffer bewusteloos is.
Schakel de bron uit indien mogelijk
Zet het verwarmingstoestel of warmwatertoestel uit.
Schakel een draaiende motor uit.
Evacueer iedereen naar frisse lucht
Breng alle aanwezigen naar buiten.
Ademt het slachtoffer niet meer? Start reanimatie.
Leg het slachtoffer in stabiele zijligging om verstikking door braaksel te voorkomen.
Voorkomen: deze 4 pijlers redden levens
1. Controleer: laat toestellen plaatsen en onderhouden
Een correcte installatie en goed onderhoud zijn essentieel.
Laat verwarmingstoestellen plaatsen door een erkende vakman.
Regelmatig onderhoud van centrale verwarming en schoorsteen is verplicht.
Voor afzonderlijke stooktoestellen wordt regelmatig onderhoud sterk aanbevolen.
Laat bij twijfel alle verwarmingstoestellen, warmwatertoestellen en schouw controleren.
Doe voor een cv-installatie beroep op een erkende technicus. Een overzichtslijst van erkende technici kan je terugvinden op https://www.vlaanderen.be/verplicht-onderhoud-van-uw-cv-installatie-centrale-verwarming#q-77240146-6257-45b0-b184-56a84277c938
Controleer ook zelf regelmatig:
de kleur van de vlam (blauw = goed, geel = slechte verbranding)
2. Ventileer en verlucht voldoende
Goede ventilatie voorkomt zuurstoftekort.
Zorg 24 uur op 24 voor verse lucht via:
ventilatiesystemen
ventilatieroosters
een raam op kiepstand of op een kier
Verlucht extra tijdens en na het gebruik van toestellen die zuurstof uit de ruimte halen, zoals:
open haarden
gasgeisers
gaskachels en badgeisers (type B)
3. Alarmeer: plaats CO-melders
CO-melders waarschuwen je tijdig bij gevaar.
Plaats een CO-melder aan het plafond in elke ruimte met:
een verbrandingstoestel
een rookafvoerkanaal
Plaats ook een CO-melder in leefruimtes of slaapkamers zonder toestel, minstens op lighoogte.
Controleer CO-melders in badkamers vaker en vervang ze indien nodig sneller.
Een kwaliteitsvolle CO-melder:
Voldoet aan de norm NBN EN 50291
Heeft een erkend keurmerk zoals BOSEC, NF, TÜV, Q-label of VDS
Test je CO-melders regelmatig en vervang ze tijdig. Slecht geplaatste of verouderde melders kunnen een vals gevoel van veiligheid geven. CO-melders vervangen nooit correct onderhoud en ventilatie.
4. Reageer snel bij symptomen
Wees alert voor symptomen van CO-vergiftiging.
Neem geen risico’s.
Evacueer, verlucht en bel 112.
Extra tips
Gebruik verplaatsbare gas- of petroleumkachels liever niet.
Gebruik ze zeker niet:
om langdurig te verwarmen
langer dan 10 minuten per half uur
in kleine of slecht verluchte ruimtes
Zet altijd een raam op een kier of in kiepstand.
Gebruik nooit een barbecue binnenshuis.
Op de website van het Antigifcentrum vind je extra tips om CO-vergiftiging te voorkomen in badkamer, woonkamer, slaapkamer en keuken.
Nuttige links
Samen kunnen we CO-slachtoffers voorkomen.