Kinderopvang
Organiseer je een kinderopvang of buitenschoolse opvang? Dan hangen de brandveiligheidsvoorschriften af van het type opvang en het aantal kinderen dat gelijktijdig aanwezig kan zijn.
Voor een kinderopvang gelden vanaf 9 kinderopvangplaatsen specifieke brandveiligheidsvoorschriften en heb je een brandveiligheidsattest nodig. Je vraagt de controle voor dit attest aan via onze hulpverleningszone.
Op deze pagina lees je welke regels gelden voor kinderdagverblijven, onthaalouders en buitenschoolse opvang.
Welke soorten kinderopvang zijn er?
Gezinsopvang is kinderopvang van baby’s en peuters voor maximaal acht gelijktijdig aanwezige kinderen. De opvang gebeurt meestal in de woning van een kinderbegeleider.
Groepsopvang is kinderopvang van baby’s en peuters op een locatie waar minstens negen kinderen gelijktijdig aanwezig kunnen zijn. Kinderdagverblijven en crèches vallen onder groepsopvang.
Buitenschoolse opvang is de opvang van kinderen die naar de basisschool gaan. Het gaat bijvoorbeeld om opvang voor of na schooltijd, op schoolvrije dagen of tijdens schoolvakanties.
Hoe wordt het aantal kinderopvangplaatsen bepaald?
Het aantal kinderopvangplaatsen is het totale aantal kinderen dat gelijktijdig in de opvang aanwezig kan zijn. Daarbij worden meegeteld:
baby’s en peuters in de opvang;
kinderen die naar de basisschool gaan (buitenschoolse opvangplaatsen);
de eigen kinderen van de kinderbegeleider tot het einde van de kleuterschool, wanneer zij tijdens de opvang aanwezig zijn.
Het aantal kinderopvangplaatsen bepaalt mee welke brandveiligheidsvoorschriften van toepassing zijn en of een brandveiligheidsattest nodig is.
Welke brandveiligheidsvoorschriften gelden voor gezinsopvang ?
De specifieke brandveiligheidsvoorschriften voor gezins- en groepsopvang staan in artikel 22 van het Vergunningsbesluit van 22 november 2013.
Voor gezinsopvang is geen brandveiligheidsattest nodig. De organisator moet wel:
maatregelen nemen om brand te voorkomen;
ervoor zorgen dat de kinderen veilig kunnen worden geëvacueerd;
een risicoanalyse opstellen voor een gezonde en veilige opvangomgeving.
De organisator bevestigt met een verklaring op erewoord dat aan deze verplichtingen is voldaan.
Vindt de opvang plaats in een woning? Dan moet op elke bouwlaag minstens één rookmelder aanwezig zijn.
Met de checklist Zelfevaluatie brandveiligheid van het VIPA kan je zelf de belangrijkste aandachtspunten controleren. Deze checklist is onder meer bedoeld voor onthaalouders en voorzieningen waarvoor geen brandveiligheidsattest verplicht is.
Werk je met personeel? Werk je met personeel? Dan moet je ook voldoen aan Boek III, Titel 3 van de Codex over het welzijn op het werk: Brandpreventie op de arbeidsplaatsen. De werkgever moet onder meer de brandrisico’s analyseren en de nodige maatregelen nemen voor brandpreventie, evacuatie, opleiding, controles en onderhoud.
Welke brandveiligheidsvoorschriften gelden voor groepsopvang?
De specifieke brandveiligheidsvoorschriften voor groepsopvang zijn opgenomen in bijlage 1 van het Vergunningsbesluit van 22 november 2013 (artikel 23 ).
De naleving van de voorschriften uit bijlage 1 wordt beoordeeld aan de hand van een brandveiligheidsattest.
Voor een vergunning van Opgroeien heb je een geldig brandveiligheidsattest A of B nodig.
Hoe vraag je een brandveiligheidsattest aan?
Vraag een brandveiligheidscontrole aan via onze hulpverleningszone. Onze diensten controleren de opvang en maken een brandpreventieverslag op. Op basis van dit verslag levert de burgemeester het brandveiligheidsattest af.
De procedure voor het afleveren van dit attest is opgenomen in het Procedurebesluit van 9 mei 2014.
Controleer ook de algemene brandveiligheidsregels.
De specifieke regels voor kinderopvang vervangen de algemene brandveiligheidsregels niet. Controleer daarom ook of je moet voldoen aan:
het Koninklijk Besluit Basisnormen voor nieuwe gebouwen en uitbreidingen van bestaande gebouwen;
de regels voor brandpreventie op arbeidsplaatsen wanneer je met personeel werkt.
De strengste eis van technische voorschriften gelden.
Kan je een afwijking aanvragen?
Kan je bij groepsopvang niet voldoen aan één of meer voorschriften van bijlage 1? Dan kan je een afwijking aanvragen bij de bevoegde Vlaamse overheid. Je moet in de aanvraag duidelijk aangeven van welke voorschriften je wilt afwijken en alternatieve maatregelen voorstellen die minstens een gelijkwaardig veiligheidsniveau bieden.
Controleer ook of je een afwijking nodig hebt van het Koninklijk Besluit Basisnormen. Een afwijking van de specifieke voorschriften voor kinderopvang geldt niet automatisch als een afwijking van de federale basisnormen.
Een afwijking van de basisnormen moet afzonderlijk worden aangevraagd bij de federale Commissie voor Afwijking.
Welke brandveiligheidsvoorschriften gelden voor buitenschoolse opvang?
Voor buitenschoolse opvang vraagt Opgroeien geen afzonderlijk brandveiligheidsattest of brandpreventieverslag meer op. Brandpreventiemaatregelen blijven wel noodzakelijk.
De regelgeving voor buitenschoolse opvang bevindt zich momenteel in een overgangsfase. Het kwaliteitslabel voor kleuteropvang verdwijnt uiterlijk op 1 september 2026 en wordt vervangen door een erkenning van het lokaal bestuur. Sommige lokale besturen zijn al op 1 januari 2026 overgeschakeld. Vraag daarom bij het lokaal bestuur na welke voorwaarden voor jouw opvanglocatie gelden.
Daarnaast moet je ook voor buitenschoolse opvang nagaan of je moet voldoen aan:
het Koninklijk Besluit Basisnormen voor nieuwe gebouwen en uitbreidingen;
de regels voor brandpreventie op arbeidsplaatsen wanneer je met personeel werkt;
eventuele aanvullende voorwaarden van het lokaal bestuur.
Met de checklist Zelfevaluatie brandveiligheid van het VIPA kan je zelf de belangrijkste aandachtspunten controleren. Deze checklist is onder meer bedoeld voor onthaalouders en voorzieningen waarvoor geen brandveiligheidsattest verplicht is.
Meer informatie over de regelgeving?
Op de website van Departement Zorg vind je een overzicht van de Vlaamse brandveiligheidsregels voor gezinsopvang, groepsopvang en buitenschoolse opvang. Je vindt er ook de toepasselijke besluiten en bijlagen.
Bekijk de Vlaamse regelgeving over brandveiligheid in de kinderopvang